Miray Haber Ajansı

Tüm Dünyayı Etkisi Altına Alan
COVID-19 Salgınında SON DAKİKA Gelişmeleri
#BizBizeYeteriz Türkiyem! Korona yaz 8119'a gönder 10 TL bağışta bulun

Takıntılar Obsesiflik

Reklam Alanı
Takıntılar Obsesiflik
56 okunma
16 Eylül 2020 - 16:37

Her zaman idealist biriyimdir. Çocukluğumda bile hata kabul etmezdim. Okulda, 100 yerine 90 aldığımda hasta olduğum zamanları biliyorum. Şimdi ise  ne gerek vardı diyorum. Ama şimdiye baktığımda da aslında aynısını yapmaya devam ettiğini farkettim. Mükemmel olmayacaksa hiç başlamam daha iyi diyorum. Doğru mu? Kesinlikle değil. Aksine yorucu.

Mükemmel olsun derken beklerken vazgeçmişim. Sonuçta hatalarla öğrenmiyor muyuz? Yanılabiliriz de. Yanlış da olabilir. Nedir bu “kusursuz olacak”takıntısı. Aslında kendi engelini kendim yaratmışım. Tanıdığım insanlar arasında mükemmelliyetçi olanlar var. Ne kadar huzursuz olduklarına şahit olunca kendimi de farkettim.

Evet. Huzursuzluk doğru kelime.  O takıntılar bir türlü yakanızı bırakmıyor. Mutlu olmanıza engel oluyor.

Takıldığınız noktalar ilerlemeye, yol almaya resmen zincir vuruyor. Biraz daha ileri boyutunu araştırınca bakın neler öğrendim.

Obsesif-Kompulsif Bozukluk, insanların istenmeyen ve tekrarlanan düşünceleri, duyguları, görüntüleri veya duyumları (takıntılar) deneyimledikleri ve yanıt olarak davranışlara veya zihinsel eylemlere (zorlamalar) katıldıkları bir zihinsel bozukluktur. Genellikle OKB’si olan bir kişi, obsesyonların etkisini geçici olarak ortadan kaldırmak veya azaltmak için zorlantılar uygular ve bunları yapmamak sıkıntıya neden olur. OKB’nin şiddeti değişir, ancak tedavi edilmezse kişinin işte, okulda veya evde çalışma yeteneğini sınırlayabilir.

 

OKB’nin ABD’li yetişkinlerin yüzde 2’sinden fazlasını yaşamlarının bir noktasında etkilediği tahmin edilmektedir ve soruna anksiyete bozuklukları, depresyon ve yeme bozuklukları gibi başka durumlar da eşlik edebilir. Genellikle ilk olarak çocuklukta, ergenlikte veya erken yetişkinlikte ortaya çıkar.

 

Semptomlar

Obsesif kompulsif bozukluk için DSM-5 tanı kriterleri, obsesyonların, zorlamaların veya her ikisinin varlığını içerir, burada:

 

Takıntılar, müdahaleci ve istenmeyen olarak deneyimlenen ve çoğu insan için endişe veya sıkıntıya neden olan tekrarlayan düşünceler, dürtüler veya görüntülerdir. Birey onları görmezden gelmeye, bastırmaya ya da farklı bir düşünce ya da eylemle etkisiz hale getirmeye çalışır.

Zorlamalar, kişinin bir takıntıya yanıt olarak veya katı kurallara dayalı olarak yapmaya mecbur hissettiği tekrarlayan davranışlar veya zihinsel eylemlerdir. Endişe veya sıkıntıya karşı koymak veya korkulan bir olayı veya durumu önlemek içindir, ancak bu sonuçlarla gerçekçi olarak bağlantılı değildirler veya aşırıdırlar.

Bu obsesyonlar veya zorlamalar günde bir saatten fazla sürer veya bireyde klinik olarak önemli sıkıntı veya bozukluklara neden olur. OKB teşhisi için, bir maddenin etkileri veya başka bir akıl hastalığı veya tıbbi durumla daha iyi açıklanmamalıdır.

Takıntıların belirli ayrıntıları büyük ölçüde değişebilir: Kontaminasyon hakkındaki düşünceleri, düzen arzusunu veya cinsiyet, din ve kendine veya başkalarına zarar verme ile ilgili tabu düşünceleri içerebilir.

Obsesyonlarına yanıt olarak, OKB’si olan çoğu insan, yıkanma gibi davranışları içerebilen kompulsiyonlara başvurur; nesneleri yeniden düzenleme veya sayma; güvence aramak; veya kontrol etme (örneğin bir fırının kapalı mı yoksa bir kapının mı kilitli olduğunu görmek için). Dıştan gözlemlenemeyen zihinsel eylemleri de içerebilirler. Zorlantılar, anksiyete, sıkıntı veya bir şeyin doğru olmadığı hissi dahil olmak üzere bir takıntıdan kaynaklanan duyguları geçici olarak rahatlatabilir.

 

OKB’si olan kişiler ayrıca takıntıları ve zorlamaları tetikleyebilecek insanlardan, yerlerden veya şeylerden kaçınabilir. Ayrıca, genellikle yüksek sorumluluk duygusu, belirsizliğe tahammülsüzlük, mükemmeliyetçilik veya rahatsız edici düşüncelerin önemine dair abartılı bir bakış içeren işlevsiz inançlara sahiptirler.

 

OKB’si olan bireyler, duruma ilişkin anlayış derecelerinde farklılık gösterir. İyi bir içgörüye sahip biri, OKB ile ilgili inançların (örneğin, bir zorlama yapmanın korkunç bir olayı önleyeceği) aslında doğru olmadığını anlayabilir; Zayıf içgörüye sahip biri, bu tür inançların doğru olduğunu veya muhtemelen doğru olduğunu düşünebilir.

Semptomların şiddeti zamanla değişebilir, ancak hastalık tedavi edilmezse yıllarca veya on yıllarca devam edebilir.OKB’si olan kişiler sıklıkla başka bir akıl hastalığı türü de yaşarlar. OKB’si olan yetişkinlerin tahmini dörtte üçüne hayatlarının bir noktasında bir anksiyete bozukluğu (yaygın anksiyete bozukluğu veya panik bozukluğu gibi) teşhisi konmuştur; yarısından fazlasına depresif veya bipolar bozukluk teşhisi konmuştur; ve DSM-5’e göre yüzde 30’a kadar tik bozukluğu var. OKB’si olanlar, vücut dismorfik bozukluk, trikotilomani ve ekskoriasyon bozukluğu gibi ilgili bozukluklar dahil olmak üzere bir dizi başka durum da yaşayabilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluğa Karşı Mükemmeliyetçilik

OKB için ERP: Kısa Bir Başlangıç

OKB Hakkında Herkesin Bilmesi Gereken 6 Şey

OKB’si Olan İnsanlar Hayatlarını Geri Alabilir

Nedenleri

Obsesif kompulsif bozukluğun nedenleri tam olarak anlaşılmasa da hem genetik hem de çevresel risk faktörleri vardır. OKB’si olan bir ebeveyni, kardeşi veya çocuğu olan kişilerde hastalığa yakalanma riski daha yüksektir ve ikizlerle yapılan çalışmalar, bozukluğun gelişiminde genetik etkinin rolünü doğrulamaktadır. Çocuklukta fiziksel veya cinsel istismar ve diğer travmatik olaylar daha büyük risk ile ilişkilidir.

Bazı çocuklarda, bir streptokok enfeksiyonu, Streptokokal Enfeksiyonlarla İlişkili Pediatrik Otoimmün Nöropsikiyatrik Bozukluklar (PANDAS) adı verilen bir durum olan OKB semptomlarının aniden gelişmesi veya kötüleşmesinden önce gelir.

Tedavi

Obsesif kompulsif bozukluk tipik olarak psikoterapi, ilaç tedavisi veya aynı anda her ikisi ile tedavi edilir.

OKB’yi tedavi etmek için araştırmaya dayalı tedavi biçimleri, bir dizi bozukluğu tedavi etmek için kullanılan Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT) ve Maruz Kalma ve Yanıt Önleme (ERP) adı verilen özel bir CBT türünü içerir. ERP’de, başlangıçta bir terapist tarafından yönlendirilen OKB’si olan bir kişi, düşüncelere, şeylere veya durumlara maruz kalır ve bunu yaparken, alışılmış kompulsiyonlara girmemeyi öğrenir. Bu yaklaşım, bireyin OKB semptomlarını daha iyi yönetebilmesi için bu tür düşünce ve karşılaşmaların yol açtığı kaygıyı kademeli olarak azaltmayı amaçlamaktadır.

Serotonin geri alım inhibitörleri (SRI’ler) ve seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) olarak adlandırılan ilaçlar da OKB’yi tedavi etmek için kullanılır. Bunlar, eski antidepresan klomipramini ve daha yeni geliştirilen fluoksetin, fluvoksamin ve sertralin gibi ilaçları içerir. SSRI’ların beyindeki nörotransmiter serotonin miktarını artırarak çalıştığı düşünülmektedir ve genellikle depresif ve anksiyete bozuklukları dahil diğer durumlar için reçete edilirler. OKB’yi tedavi etmek için kullanıldıklarında semptomlarda iyileşme sağlamak 12 hafta kadar sürebilir.

%MCEPASTEBIN%

 

Takıntılar Obsesiflik

 

Reklam Alanı
KÖŞE YAZARLARI

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.